اسماعيل بن محمد مستملى بخارى
522
شرح التعرف لمذهب التصوف ( فارسى )
و سلم حق است و مر عاصيان امت را است . اندر اين [ معنى ] ميان اهل حق ، [ سنت ] ، اتفاق است ؛ و شفاعت پيغمبر صلى الله عليه به مواطن بود . گروهى را پيش از شمار بود و گروهى را از پس اندر آوردن به دوزخ بود . شيخ رحمه الله اندر كتاب حجت آورده است به قول خداى عز و جلّ ، فقال ، « لقوله تعالى : وَ لَسَوْفَ يُعْطِيكَ رَبُّكَ فَتَرْضى » . چون اين آيت بيامد پيغمبر گفت صلى الله عليه : يا جبريل اطلب ربى رضاى فى امتى قال بلى يا محمد قال و الله لا ارضى ما بقى فى النار واحد . و اين شرفى است مر مصطفى را صلى الله عليه و سلم كه مر كس را از خلق اولين و آخرين نبوده است . خداى تعالى رضاى كس طلب نكرد از بندگان خود مگر رضاى مصطفى صلى الله عليه و سلم هم اندر دنيا هم اندر عقبى ؛ چنان كه گفت : فلنولينك قبلة ترضيها . گفت : اندر دنيا شريعت به رضاى تو نهيم ؛ و اندر عقبى رحمت به رضاى تو كنيم . و نيز گفت : « عَسى أَنْ يَبْعَثَكَ رَبُّكَ مَقاماً مَحْمُوداً . » جاء فى التفسير مقام الشفاعة . و مقام شفاعت را بدان معنى مقام محمود گفت كه : يحمده الاولون و الآخرون عليه . از پس نيكويى كه خداى عز و جلّ با امت مصطفى صلوات الله و سلامه عليه كند [ 141 ب ] به شفاعت وى همه خلق قيامت به ستايش وى مشغول گردند ، از بهر اين را مقام محمود خواند . و باز گفت : « وَ لا يَشْفَعُونَ إِلَّا لِمَنِ ارْتَضى » . شفاعت نكنند در قيامت مگر آن را كه پسنديدهء خداى عز و جلّ باشد . « و قول الكفار : فَما لَنا مِنْ شافِعِينَ » . چون كافران گويند كه ما را شفيع نيست . درست گشت كه مؤمنان را شفيع باشد ، از بهر آنكه هر چيزى كه كافران به قيامت از وى بنالند حال مؤمنان به خلاف آن باشد . « و قال النبى صلى الله عليه شفاعتى لاهل الكبائر من امتى » . و به روايتى ديگر آمده است : أ ترونها للمطيعين لا بل هى لاصحاب الدماء و العظائم المتلوثين بالذنوب .